Thống kê bóng đá: 10 chỉ số nên hiểu khi xem trận

Thống kê bóng đá là bộ con số ghi lại một trận: ai sút nhiều hơn, cơ hội rõ đến đâu, ai cầm bóng. Mười chỉ số nên hiểu trước chia làm bốn nhóm: dứt điểm, cầm bóng, tình huống và chỉ số nâng cao. Hiểu đủ 10 con số, bạn đọc trận rõ hơn hẳn chỉ nhìn tỷ số.

Thống kê bóng đá ghi lại những gì trong một trận?

Thống kê bóng đá ghi lại từng sự kiện có bóng: đường chuyền, cú sút, pha tắc bóng, phạt góc, lỗi và thẻ phạt. Mỗi sự kiện được gắn thời điểm và vị trí trên sân. Cộng dồn các sự kiện lại, ta có bảng số liệu hiện ra sau mỗi trận.

Ngoài ra, việc ghi chép do các công ty dữ liệu đảm nhận, quen thuộc nhất là Opta. Người ghi xem hình trận đấu và nhập từng pha theo bộ định nghĩa riêng của hãng. Vì mỗi hãng định nghĩa hơi khác, cùng một trận có thể mang hai con số cú sút khác nhau. Định nghĩa dùng ở đây là của Opta; hãng khác có thể lệch vài chi tiết.

10 chỉ số thống kê bóng đá gồm những gì?

Mười chỉ số chia thành bốn nhóm, mỗi nhóm trả lời một câu hỏi về trận đấu.

Bên cạnh đó, đừng đọc lẻ từng con số. Mười chỉ số có giá trị nhất khi đặt cạnh nhau, ví dụ cú sút cùng xG, kiểm soát bóng cùng PPDA.

Cú sút, sút trúng đích, xG và cơ hội rõ rệt nói gì về hàng công?

Bốn chỉ số dứt điểm cho biết một đội tạo ra bao nhiêu cơ hội và cơ hội đó tốt đến đâu. Số cú sút đo số lượng, còn xG và cơ hội rõ rệt đo chất lượng.

Cú sút và sút trúng đích khác nhau thế nào?

Cú sút là mọi nỗ lực cố ý đưa bóng vào lưới, dù bóng đi đâu. Sút trúng đích chỉ tính cú sút thành bàn hoặc bị thủ môn cản phá. Hậu vệ phá bóng khi phía sau không còn ai, kể cả thủ môn, cũng được tính là cú sút trúng đích.

Tuy vậy, cú sút trúng cột dọc hay xà ngang mà không vào lưới bị tính là sút chệch. Cú sút bị một hậu vệ chặn khi phía sau còn người được ghi riêng thành cú sút bị chặn. Do đó, tổng cú sút bằng trúng đích cộng sút chệch cộng bị chặn.

Một đội sút 20 lần mà chỉ 3 lần trúng đích nhiều khả năng đang sút xa, sút vội. Tỷ lệ sút chính xác tính bằng số trúng đích chia cho tổng cú sút, không tính cú sút bị chặn.

xG (bàn thắng kỳ vọng) được tính ra sao?

xG đo xác suất một cơ hội thành bàn, chấm từ 0 đến 1. Con số dựa trên gần một triệu cú sút cũ của Opta ở vị trí và tình huống tương tự. Cú sút xG 0,3 nghĩa là trong 10 pha giống hệt, khoảng 3 pha thành bàn.

Đặc biệt, quả phạt đền luôn mang giá trị cố định khoảng 0,79 xG ở mô hình của Opta. Cộng xG mọi cú sút của một đội, bạn có xG cả trận. Đội ghi ít bàn hơn xG nhiều trận liền thường đang dứt điểm kém hoặc gặp thủ môn xuất sắc.

Cơ hội rõ rệt là gì?

Cơ hội rõ rệt là pha cầu thủ lẽ ra phải ghi bàn, thường là đối mặt thủ môn hoặc sút sát khung thành. Quả phạt đền luôn được tính là cơ hội rõ rệt. Khác với xG, chỉ số này do người ghi đánh giá có hoặc không, không có mức ở giữa.

Vì thế, một đội bỏ lỡ 3 cơ hội rõ rệt mà thua 0–1 thường bị coi là kém may hơn là chơi tệ.

Kiểm soát bóng và chuyền chính xác có nói lên đội nào chơi hay?

Không hẳn. Kiểm soát bóng cho biết đội nào giữ bóng nhiều hơn, còn chuyền chính xác cho biết bóng có đến đúng chân đồng đội. Cả hai đều không đo việc tạo ra cơ hội.

Tỷ lệ kiểm soát bóng được tính bằng cách nào?

Opta tính kiểm soát bóng dựa trên đường chuyền thành công của hai đội. Đội A chuyền đúng 600 quả, đội B 400 quả thì đội A được ghi 60%. Một số hãng khác lại bấm giờ, cộng thời gian mỗi đội giữ bóng.

Vì hai cách tính khác nhau, con số có thể lệch xa. Ở trận Tây Ban Nha gặp Hà Lan tại World Cup 2014, Opta ghi Tây Ban Nha cầm bóng 64%. Số chính thức FIFA công bố cho trận đó chỉ là 57%. Trận ấy Tây Ban Nha vẫn thua 1–5.

Chuyền chính xác 90% có phải lúc nào cũng tốt?

Chuyền chính xác bằng số đường chuyền tới chân đồng đội chia cho tổng số đường chuyền, thường không tính tạt bóng. Đường chuyền thành công là bóng đến thẳng đồng đội, không chạm cầu thủ đối phương.

Tuy vậy, con số cao chưa chắc là chơi hay. Một trung vệ chuyền ngang 50 lần dễ đạt trên 90%, còn tiền vệ hay chuyền xuyên tuyến thấp hơn vì liều hơn. Muốn biết đội nào chơi chủ động, hãy đặt kiểm soát bóng cạnh số cú sút và xG.

Phạt góc, phạm lỗi và thẻ phạt cho biết gì về thế trận?

Phạt góc cho biết đội nào ép được sát cầu môn đối thủ, còn lỗi và thẻ cho biết trận đấu căng đến mức nào.

Một quả phạt góc được ghi khi bóng chạm cầu thủ đội phòng ngự rồi vượt hẳn đường biên ngang. Nhiều phạt góc thường đi cùng nhiều pha tạt và sút bị chặn, chưa chắc đi cùng nhiều cơ hội rõ rệt.

Bên cạnh đó, số lỗi chỉ tính pha bị trọng tài thổi phạt, dẫn tới quả đá phạt hoặc phạt đền. Việt vị không được tính vào số lần phạm lỗi. Số thẻ vàng, thẻ đỏ cho biết đội nào dễ dính án treo giò ở các vòng tiếp theo.

PPDA và điểm số cầu thủ đọc thế nào?

PPDA đo độ rát của pressing, còn điểm số cầu thủ gói cả trận của một người vào một con số. Cả hai là chỉ số nâng cao, hợp với người đã quen số liệu cơ bản.

PPDA là gì, thấp hay cao thì pressing mạnh?

PPDA lấy số đường chuyền đối thủ thực hiện ngoài 1/3 sân phòng ngự của đội pressing. Con số đó chia cho số pha phòng ngự của đội pressing trong cùng vùng sân. Pha phòng ngự gồm tắc bóng, cắt bóng, tranh chấp, phạm lỗi và chặn đường chuyền.

Nói cách khác, PPDA càng thấp thì đối thủ càng ít được chuyền thoải mái trước khi bị áp sát. Đội PPDA 8 pressing rát hơn hẳn đội PPDA 15. Lối chơi pressing tầm cao thường cho PPDA thấp.

Điểm số cầu thủ (rating) được chấm ra sao?

Điểm số cầu thủ là con số do máy tính tổng hợp từ các hành động trong trận: chuyền, sút, tắc bóng, mất bóng. Mỗi nhà cung cấp dùng công thức riêng, nên cùng một cầu thủ có thể nhận hai điểm khác nhau ở hai ứng dụng.

Có điều, điểm số thiên về hành động có bóng. Một tiền vệ phòng ngự đứng đúng chỗ, chặn đường chuyền bằng vị trí thường được chấm thấp hơn công sức thật. Hãy coi điểm số là gợi ý, rồi xem lại diễn biến trận.

Đọc một trận mẫu: con số nào nói thật, con số nào đánh lừa?

Trận mẫu dưới đây là số giả định để tập đọc, không phải trận có thật. Đội A thua dù cầm bóng và sút nhiều hơn.

Nhìn kiểm soát bóng và phạt góc, đội A có vẻ áp đảo. Nhưng 18 cú sút chỉ mang về 1,1 xG, trung bình khoảng 0,06 mỗi cú, nhiều khả năng là sút xa.

Ngược lại, đội B chỉ sút 7 lần nhưng có 3 cơ hội rõ rệt và 1,9 xG, khoảng 0,27 mỗi cú. Chiến thắng 1–0 của đội B vì thế không phải ăn may; họ tạo cơ hội tốt hơn.

Bài học rút ra: đọc kiểm soát bóng cùng xG, đọc số cú sút cùng sút trúng đích. Kết quả các trận thật, kèm tỷ số từng giải, có ở trang kết quả bongdaso.

Trước giờ bóng lăn, nên xem thêm dữ liệu nào ngoài thống kê trận?

Ba nhóm dữ liệu trước trận nên xem là phong độ 5 trận gần nhất, lịch sử đối đầu và tình hình lực lượng.

• Phong độ: chuỗi thắng, hoà, thua gần nhất, nên tách sân nhà và sân khách. Thứ hạng hiện tại có ở BXH bongdaso.
• Lịch sử đối đầu: kết quả những lần hai đội gặp nhau; đổi huấn luyện viên thì số cũ bớt giá trị.
• Lực lượng: cầu thủ chấn thương, treo giò và đội hình ra sân, thường chỉ chắc chắn sát giờ đá.

Song song với dữ liệu, bảng tỷ lệ bongdaso cho biết thị trường đang nhìn trận đấu ra sao. Đặt tỷ lệ cạnh số liệu giúp bạn hiểu vì sao con số kèo nghiêng về một phía.

Mọi con số chỉ để tham khảo, không bảo đảm kết quả trận đấu. Nếu có xem kèo, hãy đặt giới hạn thời gian và ngân sách theo trang chơi có trách nhiệm.

Đọc tiếp cùng mạch này: Thẻ vàng, thẻ đỏ và án treo giò: tích luỹ bao nhiêu thẻ, Xem kèo kết hợp dữ liệu: 5 con số nên mở cùng bảng kèo.