Pressing tầm cao là gì? Nhìn chỉ số PPDA để nhận ra

Pressing tầm cao là cách ép đối thủ ngay ở nửa sân của họ để cướp bóng gần cầu môn. PPDA đo độ rát của lối ép này: số đường chuyền đối thủ được thực hiện cho mỗi pha phòng ngự của đội pressing. Chỉ số càng thấp, đội càng ép rát.

Pressing tầm cao là gì và khác gì các kiểu pressing còn lại?

Pressing là việc cả đội cùng áp sát người cầm bóng để buộc đối thủ chuyền hỏng hoặc mất bóng. Từ "tầm cao" chỉ vị trí bắt đầu ép. Các cầu thủ ép ngay gần khung thành đối phương, không chờ đối thủ tiến lên.

Điểm hấp dẫn của lối chơi này nằm ở vị trí cướp bóng. Bóng lấy lại càng gần cầu môn đối phương thì đội ép càng ít phải chạy, và cú sút đến nhanh hơn. Đổi lại, cả đội phải đẩy lên cao và chạy rất nhiều.

Không có ranh giới tuyệt đối giữa ba kiểu. Một đội có thể đổi kiểu ép theo từng giai đoạn trận đấu, tuỳ tỷ số và thể lực.

Đội bóng thực hiện pressing tầm cao bằng cách nào?

Pressing tầm cao không phải là chạy loạn theo bóng. Cả đội ép theo tín hiệu, giữ khoảng cách giữa các tuyến thật gọn, rồi cùng lúc khoá các đường chuyền gần.

Tín hiệu để bắt đầu ép

Mỗi đội chọn cho mình vài "cò súng" để bắt đầu ép. Những tín hiệu quen thuộc gồm đường chuyền về cho thủ môn, đường chuyền ngang yếu và cầu thủ nhận bóng khi đang quay lưng.

Khi tín hiệu xuất hiện, tiền đạo áp sát người cầm bóng. Các cầu thủ phía sau cùng bước lên để chặn đường chuyền gần. Nhờ vậy, người cầm bóng bị dồn vào biên hoặc buộc phải phá bóng dài.

Ép ngay sau khi mất bóng

Gegenpressing, hay ép phản công, là việc cả đội ép ngay lúc vừa mất bóng, thay vì lùi về giữ đội hình. Mục tiêu là lấy lại bóng khi đối thủ chưa kịp tổ chức tấn công.

Thuật ngữ này được biết đến rộng rãi qua các đội của huấn luyện viên Jürgen Klopp ở Dortmund và Liverpool. Cách chơi ấy cũng thường gắn với sơ đồ 4-3-3, nơi ba tiền đạo và ba tiền vệ có thể ép thành một khối.

PPDA là gì và đọc chỉ số này thế nào?

PPDA là viết tắt của passes allowed per defensive action, tức số đường chuyền đối thủ được thực hiện cho mỗi pha phòng ngự. Đây là chỉ số phổ biến nhất để đo độ rát của pressing.

Cách tính PPDA từng bước

Theo định nghĩa của Opta,phần tử số là số đường chuyền đối thủ thực hiện ngoài 1/3 sân phòng ngự của đội pressing. Phần mẫu số là số pha phòng ngự của đội đó trong cùng vùng sân. Mỗi pha tắc bóng, cắt bóng, tranh chấp, phạm lỗi hay chặn đường chuyền đều được tính là một pha phòng ngự.

Vì vậy PPDA càng thấp thì đối thủ càng ít được chuyền thoải mái trước khi bị áp sát. Bạn có thể xem thêm chỉ số này trong bài thống kê bóng đá.

Số liệu trong bảng chỉ để minh hoạ phép chia. Cùng 120 đường chuyền đối thủ, đội A có 20 pha phòng ngự nên PPDA là 6. Đội B chỉ có 10 pha nên PPDA là 12. Đội A ép rát hơn gấp đôi.

Những lưu ý khi đọc PPDA

PPDA thấp chỉ nói đội ép nhiều, không nói việc ép có hiệu quả. Đội ép cao mà bị đối thủ chuyền qua tuyến ép dễ dàng vẫn có thể thủng lưới.

Ngoài ra, đối thủ cũng ảnh hưởng đến con số. Đối thủ hay phá bóng dài làm số đường chuyền giảm, khiến PPDA của đội ép trông thấp dù họ không ép nhiều. Mỗi nhà cung cấp dữ liệu còn có thể chọn vùng sân và loại hành động khác nhau. Vì thế chỉ nên so PPDA trong cùng một nguồn, cùng giải, cùng mùa.

Pressing tầm cao có điểm mạnh và rủi ro gì?

Pressing tầm cao mang lại bóng ở vị trí nguy hiểm, nhưng đòi hỏi thể lực và kỷ luật rất cao. Một chỗ chậm nhịp là đủ để cả hàng thủ bị xuyên thủng.

• Điểm mạnh: cướp bóng gần cầu môn đối phương, ép đối thủ chuyền hỏng, giữ trận đấu diễn ra ở nửa sân đối phương.
• Rủi ro: hàng thủ đẩy cao để lại khoảng trống phía sau, dễ bị bóng dài qua đầu hoặc phản công nhanh.
• Chi phí: cầu thủ chạy nhiều nên dễ hụt hơi ở cuối trận, nhất là khi đội phải đá dồn lịch.

Do đó, nhiều huấn luyện viên chỉ ép tầm cao theo từng đợt. Họ ép mạnh lúc mới vào trận hoặc ngay sau khi mất bóng, rồi lùi về giữ đội hình khi thể lực giảm.

Làm sao nhận ra một đội đang pressing tầm cao khi xem trận?

Bạn không cần số liệu cũng thấy được pressing tầm cao nếu để ý bốn dấu hiệu dưới đây.

1. Tiền đạo áp sát cả thủ môn và hai trung vệ khi đội đối phương phát bóng từ phía sau.
2. Khoảng cách giữa hàng thủ và hàng công của đội ép rất hẹp, cả khối đứng trong nửa sân đối phương.
3. Đối thủ phải phá bóng dài vì mọi đường chuyền ngắn đều bị khoá.
4. Đội ép lấy lại bóng ngay sau vài giây mất bóng, thường ở gần khung thành đối phương.

Hãy đặt các dấu hiệu này cạnh chỉ số kiểm soát bóng. Một đội cầm bóng ít nhưng ép rát vẫn có thể tạo nhiều cơ hội từ những pha cướp bóng. Kết quả các trận đã đá có ở trang kết quả bongdaso.