Hiệp phụ và đá luân lưu: thứ tự sút, đổi lượt, thủ môn

Hiệp phụ và đá luân lưu chỉ dùng ở trận bắt buộc có đội thắng. Hiệp phụ kéo dài 30 phút, chia làm hai hiệp 15 phút. Nếu vẫn hoà, hai đội sút luân lưu: mỗi bên 5 lượt, đá luân phiên. Sau 5 lượt mà còn hoà, hai đội sút từng cặp cho đến khi có người hơn.

Khi nào trận đấu phải đá hiệp phụ và luân lưu?

Chỉ những trận loại trực tiếp mới cần đến hai cách phân thắng bại này. Ở giải vô địch quốc gia, hoà sau 90 phút là hoà và mỗi đội nhận 1 điểm. Cách chia điểm đó được giải thích trong bài cách tính điểm bảng xếp hạng.

Luật 10 của IFAB cho phép ba cách quyết định đội thắng: luật bàn thắng sân khách, hiệp phụ và luân lưu. Ban tổ chức có thể dùng riêng từng cách hoặc kết hợp. Giải nào áp dụng thế nào do điều lệ giải quy định.

Với cặp đấu đá hai lượt, hiệp phụ thường chỉ xuất hiện ở lượt về khi tổng tỷ số hai lượt bằng nhau. Trận chung kết đá một lượt thường vào hiệp phụ ngay khi hoà sau 90 phút.

Hiệp phụ kéo dài bao lâu và có gì khác hiệp thường?

Hiệp phụ gồm hai hiệp bằng nhau, mỗi hiệp không quá 15 phút, theo Luật 10. Tổng cộng là 30 phút thi đấu thêm sau 90 phút chính thức.

Giữa hai hiệp phụ, hai đội nghỉ rất ngắn rồi đổi sân. Bàn thắng ghi trong hiệp phụ được tính như bàn thắng thường. Trận không dừng lại khi có bàn đầu tiên, vì luật bàn thắng vàng đã bị bỏ từ lâu.

Mỗi hiệp phụ cũng có thể được bù giờ cho thời gian bị mất. Nguyên tắc cộng thời gian tương tự trong bài cách tính bù giờ. Thẻ phạt và án treo giò vẫn tính bình thường.

Thứ tự sút luân lưu diễn ra thế nào?

Loạt sút luân lưu bắt đầu sau khi trận kết thúc, và trọng tài kiểm soát từng bước.

1. Chọn khung thành: trọng tài tung đồng xu quyết định cầu môn dùng để sút.
2. Chọn lượt sút: đội thắng lần tung đồng xu thứ hai quyết định sút trước hay sút sau.
3. Sút luân phiên: hai đội đá lần lượt, mỗi lượt do một cầu thủ khác nhau thực hiện.
4. Năm lượt đầu: mỗi đội có tối đa 5 quả. Loạt sút dừng sớm nếu một đội không thể đuổi kịp dù sút hết số quả còn lại.
5. Hoà sau 5 lượt: hai đội sút tiếp từng cặp cho đến khi cùng số lượt mà một bên hơn một bàn.

Ví dụ dừng sớm: đội A ghi 3 quả, đội B chưa ghi quả nào sau ba lượt mỗi bên. Đội B dù ghi nốt hai quả còn lại cũng chỉ được 2, nên loạt sút kết thúc.

Ai được tham gia loạt sút?

Chỉ cầu thủ có mặt trên sân khi trận kết thúc, hoặc đang tạm rời sân vì lý do hợp lệ, mới được sút. Mọi cầu thủ đủ điều kiện phải sút một lần trước khi ai đó sút lần thứ hai.

Đội nào còn đông người hơn phải giảm bớt cho bằng đội kia và báo cho trọng tài biết ai bị loại. Huấn luyện viên tự chọn thứ tự sút. Thẻ vàng trong 90 phút và hiệp phụ không mang sang loạt sút, còn cầu thủ bị đuổi thì không được tham gia.

Có được thay người trong lúc luân lưu không?

Không. Sau khi trận kết thúc, hai đội không được thay người nữa. Ngoại lệ duy nhất là thủ môn không thể tiếp tục thi đấu. Lệnh thay người đã đề nghị trước tiếng còi hết trận nhưng chưa kịp thực hiện cũng không còn hiệu lực.

Thủ môn có những quy định riêng nào khi luân lưu?

Thủ môn chịu ràng buộc chặt nhất ở loạt sút, vì mỗi quả là cuộc đối mặt một chọi một. Luật 14 yêu cầu thủ môn đứng giữa hai cột dọc cho đến khi bóng được đá. Lúc ấy ít nhất một phần bàn chân phải chạm, ngang hoặc ở sau vạch cầu môn.

Nếu thủ môn phạm quy mà bóng vẫn vào lưới, bàn thắng được công nhận. Nếu thủ môn khiến bóng không vào lưới, quả sút được đá lại. Lần phạm quy đầu tiên thủ môn bị nhắc nhở, những lần sau bị cảnh cáo.

Người sút cũng có giới hạn riêng. Giả động tác trong lúc chạy đà là hợp lệ. Còn giả động tác sau khi đã chạy đà xong thì người sút bị cảnh cáo.

Thủ môn chấn thương hoặc bị đuổi thì sao?

Thủ môn chấn thương không thể tiếp tục được thay bằng thủ môn dự bị có tên trong danh sách, nếu còn. Cách khác là thay bằng cầu thủ vừa bị loại để cân số người. Người đã bị thay không được tham gia thêm.

Thủ môn bị đuổi phải được thay bằng một cầu thủ đủ điều kiện. Cầu thủ khác không phải thủ môn mà không thể tiếp tục thì không được thay. Khi đó đối thủ phải giảm bớt một người để hai đội vẫn bằng số lượt sút.

Luật mùa 2026/27 đổi gì ở loạt sút?

Bản luật 2026/27 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Với loạt sút, IFAB đưa hướng dẫn về lần chạm bóng thứ hai ngẫu nhiên của người sút vào luật chính thức.

Một thay đổi khác liên quan đến thẻ phạt. Nếu người sút và thủ môn cùng phạm lỗi một lúc, người sút không còn bị cảnh cáo tự động.

Số liệu của hiệp phụ và luân lưu được ghi nhận ra sao?

Bàn thắng trong hiệp phụ được cộng vào tỷ số trận và vào thống kê của cầu thủ ghi bàn. Loạt sút luân lưu được ghi riêng, không cộng vào tỷ số các hiệp thi đấu.

Vì thế một trận có thể kết thúc 1–1 sau hiệp phụ và đội này thắng ở loạt sút. Tỷ số các trận đã kết thúc có ở trang kết quả bongdaso. Bóng Đá Số chỉ tổng hợp số liệu, không phát video trận đấu.

Đọc tiếp cùng mạch này: FIFA Club World Cup 32 đội: thể thức và suất dự giải.